ΣΩΤΗΡΙΟΣ ΧΡΟΝΟΠΟΥΛΟΣ
Το εν’ Άργει ιπποφορβείον
Η απόφασις της κυβερνήσεως περί ανασυστάσεως του εν τη πεδιάδι του Άργους Ιπποφορβείου του Δημοσίου είναι μία από τας Κυβερνητικάς πράξεις, αίτινες αποδεικνύουσιν ότι αληθώ το Κράτος εισήλθεν εις την οδόν της ανορθώσεως και αναδιοργανώσεως, διότι η ανασύστασις του Δημοσίου Ιπποφορβείου του Άργους είναι έργον Εθνικόν μεγάλης σημασίας υπό πάσαν έποψιν, μαρτυρεί δε την θέλησαν των ιθυνόντων τα της Πατρίδος ημών και την απόφασιν, όπως απαρνηθώμεν το παλαιόν αμαρτωλόν παρελθόν και τραπώμεν οδόν νέαν, την οδόν της περισυλλογής των Εθνικών συντριμμάτων. Η ανίδρυσις και λειτουργία του εν’ Αργει Ιπποφορβείου δεν είναι τυχαία Κυβερνητική πράξις δεν πρόκειται να εξυπηρετήσει μόνον τον στρατόν, παρέχουσα εις τούτον τους αναγκαιούντας ίππους, τους οποίους το κράτος επρομηθεύετο εκάστοτε εκ του εξωτερικού δι΄ αδροτάτων δαπανών, αλλ΄ αποτελούσα αναγνώρισιν των φυσικών πλεονεκτημάτων, τα οποία αφθόνως παρέχει η Αργολική πεδιάς προς τοιούτον σκοπόν και ομολογίαν δημοσίου πλούτου, τον οποίον αι κατά καιρούς Κυβερνήσεις εγκατέλιπον ανεκμετάλλευτον επί πολλά έτη, είναι μία από τας σοβαράς πράξεις της 15ης Αυγούστου, είναι εν ενθαρρυντικό διάβημα δια το μέλλον του τόπου, είναι μία μεγάλη Εθνική πράξις υπαγορευθείσα υπό πατριωτικής και γενναιοφρόνος καρδιάς, αγνής δε και αισιοδόξου συνειδήσεως.
Όταν ετέθησαν τα θεμέλια του Ελληνικού Κράτους, ο πρώτος Κυβερνήτης αυτού, αείμνηστος Ιω. Καποδίστριας, αναγνωρίσας τα φυσικά πλεονεκτήματα της Αργολικής πεδιάδος προς παραγωγήν και αναπαραγωγήν ίππων, ίδρυσε κατά το έτος 1830 το παρά την μαγευτικήν ακτήν του Άργους Ιπποφορβείον, ίνα καλλιεργηθή εν αυτώ και βελτιωθή η Ιπποπαραγωγή εν Ελλάδι, παραχθή δε φυλή ίππων καθαρώς Ελληνική. Ιδρύων δε ο Καποδίστριας εν ΄Αργει το Ιπποφορβείον, απεδείκνυε δια της πράξεως του αυτής, ότι, ου μόνον ανεργνώριζε και εξετίμα τα μεγάλα προσόντα της Αργολικής πεδιάδος, τας εν γένει φυσικάς συνθήκας του τόπου, και τα πλεονεκτήματα των κατοίκων, άτινα πάντα αποτελούν εγγύησιν δια την πρόοδον του έργου αλλά προ παντός, εξωτερίκευε τους μυχίους του πόθους, τας πολιτικάς σκέψεις και πεποιθήσεις του περί της ζωής και του μέλλοντος του μόλις αναγεννωμένου Ελληνικού κράτους, την πολιτικήν σταδιοδρομίαν του οποίου έβλεπαν ευρείαν, όσον μεγάλη ήτο η πατριωτική καρδιά του.
Έπνευσαν όμως άνεμοι δυσμενείς και εδημιούργησαν πολιτικάς συνθήκας, αίτινες μετ΄ ολίγον χρόνον συνεκλόνισαν εκ βάθρων το πολιτικόν οικοδόμημα του αρτιγεννήτου Ελληνικού Κράτους, διέλυσαν τας ελπίδας, παρέσυραν δε και τα μεγαλεπίβολα του Κυβερνητικού σχέδια μεταβάλουσαι εις ερείπια πάσας τας οικοδομάς του Ιπποφορβείου, παραδούσαι δε τας μεγάλας και ευφοροτάτας εκτάσεις γαιών του Δημοσίου εις χείρας ιδιωτών αντί πινακίου φακής επί πολλάς δεκαετηρίδας.
Εις τοιαύτην οικτράν κατάστασιν από τε οικονομικής και Εθνικής απόψεως εύρεν η 15η Αυγούστου 1909 το μέγα Εθνικών έργον του Ιω. Καποδίστρια η δε εξ αυτής απορρεύσασα Κυβέρνησις κατιδούσα την προσγινομένην μεγάλην ζημίαν ηθικώς τε και υλικώς και υπολογίσασα την δυναμένην να προκύψη Εθνικήν ωφέλειαν, απεφάσισε την ανάδρυσιν του Ιπποφορβειου και διώρισεν επιτροπήν,η οποία μεταβάσα επί τόπου και εξετάσασα το έδαφος, το κλίμα και την κατάστασιν εις ην ευρίσκονται σήμερον τα κτίρια, υπέβαλεν εις το Υπουργείον των Στρατιωτικών την έκθεσίν της1.
Η επιτροπή απετελέσθη εκ των κ.κ Ιωάννου Χ. Βλάσση λοχαγού του Πυροβολικού, Αντωνίου Γιαλίστρα, υποκτηνιάτρου και Φοίβου Ηλιάδου ανθυπιλάρχου. Η επιτροπή αυτή μελετήσασα επισταμένως τα στοιχεία του εδάφους, άπερ εύρε κατάλληλα και λίαν συντελεστικά εις την ευόδωσιν του τοιούτου Εθνικού σκοπού, συνέταξε μακροσκελή έκθεσιν, εν τη οιποία εξετάζει μελετά και αναλύει πάντα τα σχετικά προς την λειτουργίαν του Ιπποφορβείου ζητήματα λεπτομερώς και αποφαίνεται περί της ανιδρύσεως του Εθνικού ιδρύματος, πολλά τα καλά υποσχομένου εις τον τόπον από Εθνικής, οικονομικής και πλουτοπαραγωγικής εν γένει απόψεως.
Η έκθεσις της επιτροπίς υπεβλήθη εις το Υπουργείον των Στρατιωτικών, όπερ μελετά ήδη τον διακανονισμόν των εν αυτή λεπτομεριών, των αποβλεπουσών εις την επισκευήν και ανακαίνισιν των διαφόρων κτιρίων του Ιπποφορβείου, ήτοι την εκτέλεσιν των απαραιτήτων έργων, άτινα θα προηγηθώσι της ενάρξεως της λειτουργίας του Εθνικού ιδρύματος. Ουδεμία δε ,ουδ’ η ελαχίστη, λεπτομέρεια παρελείφθη εν τη εκθέσει της Επιτροπής, αλλά τουναντίον εξετάζονται και διασαφηνίζονται μετά μαθηματικής ακριβείας και τα ελάχιστα ζητήματα τα συναφή προς την λειτουργίαν διαγραμμάτων των εν τη Αργολική πεδιάδι υπαρχουσών Εθνικών γαιών μετά φωτογραφιών και κτιρίων και προϋπολογισμών της δαπάνης δια τε την ανέγερσιν και επισκευήν του κεντρικού καταστήματος, των σταύλων και αποθηκών, ως και δια την ετησίαν δαπάνην, την οποίαν θ’απαιτήση η λει-τουργία του καταστήματος.
Αλλ’εκείνο, όπερ ιδιαιτέρως ενδιαφέρει πάντα Έλληνα και ιδίως τους Αργείους, είναι η αισιοδοξία της επιτροπής ως προς την παραχθησομένην αρίστην φυλήν των ίππων, και το υποδεικνυόμενον οικονομικόν και Εθνικόν συμφέρον του Κράτους. Λέγομεν δε ότι αναφέρει ιδιαιτέρως του Αργείους, διότι εν τη εκθέσει παραλλήλως προς τα φυσικά προσόντα του εδάφους και του κλίματος τα πλεονεκτήματα τονίζεται και η επίδοσις των Αργείων προς την καλλιέργειαν, ανάπτυξιν και βελτίωσιν του ίππου.
Πλήν της αισιοδοξίας της επιτροπής δια την ευόδωσιν του έργου, αισιοδοξίας στηριζομένης επί λόγων επιστημονικών και εμβριθούς μελέτης, περιστρεφομένης εις ζωοτεχνικάς, γαιολογικάς και πλουτοπαραγωγικάς γνώσεις, αίτινες τιμώσι τους αποτελέσαντας την επιτροπήν κ.κ. Αξιωματικούς, υπάρχει και συγκριτική στατιστική των Ευρωπαϊκών Ιπποφορβείων εν τη εκθέσει2. Εκ της στατιστικής δε ταύτης λίαν ενθαρρυντικά εξάγονται συμπεράσματα δια την ευδοκίμησιν του έργου.
Εκ τούτων πάντων δέον να θεωρηθεί ως συντελεσθέν το μέγα Εθνικών έργον. Η έναρξις της λειτουργίας του καταστήματος είναι ζήτημα μικρού χρόνου, η δε απαιτηθησομένη δαπάνη του Κράτους μικρά σχετικώς προς την μεγάλην Εθνικήν ωφέλειαν, ην θ’αποφέρη το ίδρυμα .
Χαιρετίζοντες γηθοσύνως την Εθνικήν ταύτην πράξιν της Ελληνικής Κυ-βερνήσεως και τους πρωτεργάτας της ιδέας συγχαίροντες, φρονούμεν ότι εκπροσωπούμεν εις τούτο και την γνώμην πάντων των Αργείων, τους οποίους ευχαριστεί διττώς η απόφασις αυτή και ως τέκνα της μεγάλης Πατρίδος και ως κατοίκους του εριβώλακος και ιπποβότου Αργολικού πεδίου, όπερ καθίσταται πάλιν κέντρον Εθνικής κινήσεως και εργασίας, συντελούσις εις την βελτίωσιν της ιπποπαραγωγής και την αύξησιν των πλουτοπαραγωγικών δυνάμεων του τόπου.
(Από το «Αργολικό ημερολόγιο» του 1910)
1. H Εκθεσις αυτή, έργον ούσα του Προέδρου και εισηγητού της Επιτροπής, του λοχαγού του Πυροβολικού κ.Ι.Βλάσση, αποτελεί επιστημονικήν μελέτην αξίας πολλού λόγου, καθ’όσον δεν περιορίζεται μόνον εις την από στρατιωτικής απόψεως εξέτασιν του ζητήματος, αλλά την χαρακτηρίζει και ακραιφνές πατριωτικόν αίσθημα, την διαπνέει πάθος υπέρ της εθνικής ιδέας, την ζωογονεί ακτινιβόλος ακτίς αναθρώσκοντος γλυκυτάτου Εθνικού φωτός, πλουτίζουσι δε και την περικοσμούσι στοιχεία κληματολογικών, γαιολογικών, οικονομολογικών και πλουτοπαραγωγικών γνώσεων, τα οποία πάντα μαρτυρούσιν εμβριθή επιστήμονα και ακάματον των Εθνικών ιδεωδών εργάτην τον συντάκτην αυτής.2. Λυπούμεθα ότι δεν επιτρέπει ημίν ο χώρος να παραθέσωμεν αποσπάσμτα της εν λόγω εκθέσεως, αποτελούσις αυτόχρημα επιστημονικήν μελέτην. Δεν δυνάμεθα εν τούτοις ή να συγχαρώμεν τον συντάκτην αυτής ημέτερον δε συμπολίτην κ. Ιω.Χ.Βλάσσην, λοχαγόν του Πυροβολικού, ειδικώς ασχολούμενον και ακαμάτως εργαζόμενον προ πολλού επί του ζητήματος της ιπποπαραγωγής εν Ελλάδι.
[Ελλέβορος - Πρώτο Αφιέρωμα στο Άργος, τευχ. 11, επιμ.: Κώστας Δανούσης, Εκδόσεις Αναγέννηση – ΔΕΠΟΑΡ, Άργος, 1994, σελ. 130]
